Situatie
Bij het beoordelen van een dossier kan het voorkomen dat het netto inkomen en het CBI (Consumptief Besteedbaar Inkomen) in de grafieken afwijken van de bedragen die worden getoond bij de acceptatienormen.
In sommige scenario’s lijkt het CBI in de grafieken zelfs hoger dan het huidige netto inkomen, of wijkt het CBI bij arbeidsongeschiktheid onverwacht af van de logica op basis van wie er werkt.
Oorzaak
FastLane gebruikt twee verschillende rekenmodellen, elk met een eigen doel:
1. Acceptatienormen
- Gebaseerd op het daadwerkelijke netto inkomen.
- Rekent met:
- echte netto maandlasten,
- belastingeffecten op dossierniveau,
- exacte inkomens zoals ingevoerd.
- Dit model bepaalt of de financiering acceptabel en verantwoord is.
2. Grafieken (scenariovergelijkingen)
- Gebruiken een gestandaardiseerd inkomensmodel.
- Bruto inkomens worden omgerekend via standaardtabellen.
- Fiscale huishoudvoordelen (zoals heffingskortingen bij éénverdieners) worden theoretisch toegepast.
- Hierdoor kan het netto inkomen in de grafiek hoger uitvallen dan het werkelijke netto inkomen uit de acceptatienormen.
De grafieken zijn bedoeld om scenario’s onderling te vergelijken, niet om exact het huidige besteedbare inkomen weer te geven.
Oplossing
Er is geen aanpassing nodig; het gedrag is functioneel correct. Wel is het belangrijk om de cijfers juist te interpreteren:
- Gebruik de acceptatienormen voor:
- inhoudelijke beoordeling,
- verantwoording richting klant,
- onderbouwing van het advies.
- Gebruik de grafieken voor:
- vergelijking tussen scenario’s (nu / arbeidsongeschiktheid / pensioen),
- inzicht in relatieve veranderingen.
- Licht bij afwijkingen toe dat grafieken werken met theoretische en gestandaardiseerde uitgangspunten.
Toelichting per veelvoorkomend scenario
Huidige situatie: man werkt, vrouw niet
- Acceptatienormen tonen het echte netto inkomen (bijv. ca. € 3.950).
- Grafieken kunnen een hoger netto inkomen tonen (bijv. € 5.000) door:
- standaard fiscale voordelen,
- theoretische netto-omrekening.
- Daardoor kan het CBI in de grafiek hoger lijken dan het huidige netto inkomen.
Arbeidsongeschiktheid van de werkende partner
- Het gezamenlijke netto inkomen kan stijgen doordat:
- een arbeidsongeschiktheidsuitkering is ingevoerd,
- fiscale effecten wijzigen bij lager (theoretisch) inkomen.
- Dit is geen inkomen van de niet-werkende partner, maar een combinatie van:
- uitkering,
- fiscale huishoudvoordelen.
Arbeidsongeschiktheid van de niet-werkende partner
- Deze scenario’s tonen alleen de impact van die persoon.
- De werkende partner blijft gewoon werken en ontvangt geen uitkering.
- Daardoor:
- geen aanvullende inkomensbron,
- lager besteedbaar inkomen,
- CBI kan lager uitvallen dan in andere scenario’s.
Tips
- Gebruik acceptatienormen altijd als leidend voor het advies.
- Zie grafieken als vergelijkingsinstrument, niet als exacte werkelijkheid.
- Leg klanten uit dat grafieken met theoretische modellen werken.
- Bij twijfel: vergelijk altijd het netto inkomen en CBI uit beide onderdelen naast elkaar.
- Voeg bij complexe dossiers een korte toelichting toe in het rapport om verwarring te voorkomen.